Bütünleme Sınavı Nedir? Kimler Girer, Not Nasıl Hesaplanır?

Bütünleme sınavı, finalde başarısız olan ya da finale giremeyen öğrenciye tanınan ikinci sınav hakkıdır. Öğrenciler arasında kısaca “büt” diye anılır. Final haftasından bir iki hafta sonra yapılır ve çoğu üniversitede aldığın not finalin yerine geçer.
Bütünleme sınavına kimler girebilir?
Kurallar üniversitenin yönetmeliğine göre değişir, ama genel çerçeve şöyledir:
- Finalde başarısız olanlar: Dersten FF ya da FD alan öğrenciler bütünlemeye girebilir.
- Finale giremeyenler: Final sınavını kaçıran öğrenci bütünlemeye girer. Finalin ayrıca mazeret sınavı çoğu üniversitede yoktur; bütünleme bu işlevi de görür.
- Koşullu geçenler: DC ya da DD alan öğrencinin girip giremeyeceği üniversiteye göre değişir. Bazı üniversiteler buna izin verir, bazıları vermez.
Kimler giremez?
- Devamsızlıktan kalanlar: Dersten DZ ya da NA alan öğrenci bütünlemeye giremez. Bu kural hemen her üniversitede aynıdır.
- Dersi zaten geçenler: CC ve üstü not alan öğrenci çoğu üniversitede not yükseltmek için bütünlemeye giremez.
- Uygulamalı dersler: Staj, laboratuvar, bitirme projesi gibi derslerde bütünleme genellikle yapılmaz.
Bütünleme notu nasıl hesaplanır?
Yaygın uygulamada bütünleme notu final notunun yerine geçer. Ara sınav notun aynen kalır, ham başarı notun bütünlemeyle yeniden hesaplanır.
Örnek: Ara sınavın 50, finalin 30 olsun. Ağırlıklar yüzde 40 ve yüzde 60 ise ham notun 50 × 0,4 + 30 × 0,6 = 38 olur. Bütünlemeden 65 alırsan yeni ham notun 50 × 0,4 + 65 × 0,6 = 59 olur.
Bağıl değerlendirme uygulanan derslerde harf notun, bütünlemeden sonra çoğunlukla final dönemindeki sınıf ortalamasına göre belirlenir. Bu sistemin nasıl çalıştığını çan eğrisi yazımızda anlattık.
Bütünlemede dikkat etmen gerekenler
- Not düşebilir. Birçok üniversitede bütünlemeye girdiğinde final notun silinir. Bütünlemeden daha düşük alırsan düşük not geçerli olur. Koşullu geçtiğin bir derste bütünlemeye girmeden önce bunu hesaba kat.
- Alt sınır sürer. Finalde aranan en düşük puan şartı (örneğin 45 ya da 50) bütünlemede de geçerlidir.
- Mazereti yoktur. Bütünlemeyi kaçırırsan çoğu üniversitede telafi sınavı yapılmaz.
- Başvuru gerekebilir. Bazı üniversitelerde girme hakkı olan herkes listeye kendiliğinden eklenir, bazılarında öğrenci bilgi sisteminden başvuru yapman istenir.
Bütünlemeden de kalırsam ne olur?
Dersi bir sonraki açıldığı dönemde yeniden alırsın. Mezuniyet aşamasındaysan ve geriye tek dersin kaldıysa tek ders sınavı hakkından yararlanabilirsin. Kalan dersin genel ortalamana etkisini görmek için AGNO hesaplama aracını kullanabilirsin.
Sık sorulan sorular
Bütünleme sınavı ücretli mi?
Devlet üniversitelerinin örgün programlarında bütünleme için ayrıca ücret alınmaz. Açık öğretim ve uzaktan eğitim programlarında durum farklı olabilir.
Bütünleme sınavı finalden zor mu olur?
Böyle bir kural yoktur. Sınavı dersin hocası hazırlar ve aynı konuları kapsar.
Bütünleme her üniversitede var mı?
Üniversitelerin büyük çoğunluğunda vardır. Uygulayıp uygulamamak ve kuralları belirlemek üniversite senatosunun yetkisindedir.


